الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

499

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

اين روايت را شيخ صدوق در من لا يحضره الفقيه آورده است . « 1 » فيروزآبادى گفته است : رايه : قلاده‌اى كه در گردن بندهء فرارى افكنده مىشود . « 2 » 16 . حبس بندهء فرارى بحثى نيست كه فرار بنده حرام است و در اين باره رواياتى وارد شده است و تدبير ( قرار آزادى عبد پس از وفات مولا ) هم به واسطهء فرار عبد باطل مىشود و در صورت ترس از فرار جايز است او را ببندند كه روايات آن خواهد آمد . ولى سخن در اين است كه آيا جايز است حاكم او را براى مجازات يا براى حفظ او از اين جنبه كه ماليت دارد حبس كند ؟ ظاهر كلام شيخ طوسى اين است كه امر او به نظر حاكم بستگى دارد ؛ مىتواند او را بفروشد و مىتواند حفظ كند در نتيجه براى حفظ ، حبس مىشود و از برخى ديدگاه‌ها برمىآيد كه حبس براى عقوبت اوست و احتمال دارد حبس براى هر دو جهت باشد : ماليت او حفظ شود و عقوبتى براى ارتكاب حرام باشد ، ولى هيچ‌يك از اماميه به حبس فتوا نداده است و احتمال دارد كسى كه مىگويد : حبس مىشود به جهت حفظ خود او باشد ، ولى در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه چه فرقى ميان او و يك عبد گم‌شده است كه حكم فقط به عبد فرارى تعلّق گرفته است ؟ روايات 1 . محمد بن يحيى ، عن محمد بن الحسين ، عن محمد بن عبد اللّه بن هلال ، عن محمد بن مسلم ، عن أبي جعفر الأوّل عليه السّلام عن جارية مدبّرة أبقت من سيّدها . . . ؟ فقال . . . لأنّها أبقت عاصية للّه و لسيّدها فأبطل الإباق التدبير . . . ؛ « 3 » از امام باقر - عليه السلام - راجع به كنيز مدبّره‌اى كه از دست مولايش فرار كرده ، سؤال شد . . . ، فرمود : زيرا او با اين كار ، نافرمانى خدا و مولايش كرده است و در نتيجه فرار ، تدبير را باطل كرده است . . . . 2 . علي بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن أحمد بن محمد بن أبي نصر ، عن أبي جميلة ، عن زيد

--> ( 1 ) . ج 3 ، ص 87 ، ح 3 . ( 2 ) . قاموس المحيط ، ج 4 ، ص 340 . ( 3 ) . كافى ، ج 6 ، ص 200 ، ح 4 ؛ وسائل الشيعة ( به نقل از : كافى ) ، ج 16 ، ص 51 ، ح 2 ؛ نك : مستدرك الوسائل ، ج 15 ، ص 475 ، باب 37 .